Գլխուղեղի արյան շրջանառությունը

Հանգիստ վիճակում գլխուղեղն սպառում է արյան ծավալի մոտ 15%-ը, միաժամանակ սպառելով շնչառության ժամանակ ստացվող թթվածնի 20-25%-ը։ Գլխուղեղի արյան շրջանառությունն իրականացվում է երկու քնային և երկու ողնաշարային զարկերակներով։ Արյան արտահոսքը կատարվում է երկու լծային երակներով։

Քնային զարկերակներ

Քնային զարկերակները կազմում են քնային ավազանը։ Դրանք սկիզբ են առնում կրծքավանդակում` աջը բազկագլխային ցողունից / լատ . truncus brachiocephalicus /, ձախը` աորտայի աղեղից /լատ. Arcus aortae /։ Քնային զարկերակներն ապահովում են 70-85% արյան հոսքը դեպի ուղեղ ։

Ողնաշարային և հիմային զարկերակները

Ողնաշարային զարկերակները ձևավորում են վերտեբրո-բազիլյար ավազանը։ Դրանք ապահովում են ուղեղի հետին հատվածների արյան մատակարարումը /երկարավուն ուղեղ , ողնուղեղի պարանոցային հատված, ուղեղիկ /։ Ողնաշարային զարկերակներն սկիզբ են առնում կրծքավանդակում և անցնում են դեպի ուղեղ ոսկրային խողովակով, որը կազմված է պարանոցային ողերի միջաձիգ ելուստներով։ Ըստ տարբեր տվյալների, ողնաշարային զարկերակներն ապահովում են մոտ 15-30% արյան հոսքը դեպի ուղեղ։
Երկու ողնաշարային զարկերակների միացման արդյունքում առաջանում է հիմային զարկերակը / լատ. A.basilaris / - կենտ անոթ, որը տեղակայված է կամրջի հիմային ակոսում։

Վիլիզյան օղակը

Գանգի հիմի մոտ մագիստրալ զարկերակները կազմում են վիլիզյան օղակը , որից և հեռանում են գլխուղեղի հյուսվածքին արյուն մատակարարող զարկերակները։ Վիլիզյան օղակի մեջ մասնակցում են հետևյալ զարկերակները`

• առաջային ուղեղային զարկերակը

• առաջային կապող զարկերակը

• հետին կապող զարկերակը

• հետին ուղեղային զարկերակը

Կարծրենու ծոցերը

Գլխուղեղի երակային ծոցերն երակային կոլեկտորներն են, որոնք տեղակայված են կարծրենու թերթիկների միջև։ Արյուն ստանում են գլխուղեղի ներքին և արտաքին երակներից։

Լծային երակները

Լծային երակները / venae jugulares / մի քանի զույգ երակներ են, որոնք տեղակայված են պարանոցի վրա և տանում են արյունը պարանոցից և գլխից, պատկանում են վերին սիներակի համակարգին։ Առաջային լծային երակներն իջնում են ուղղահայաց պարանոցի միջին գծի կողքերով։

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ